Лантуу хүү төсөл

Хүүхдийг хамгаалах монгол баатар

Лантуу хүү төслийн хэрэгцээ, агуулга
Мэдээллийн эрин зуунтай хөл нийлүүлэн алхахтай зэрэгцэн цахим ертөнц нь хүн төрөлхтөний салшгүй нэг хэрэгцээ болжээ. Манай улсын хувьд ч мөн адил цахим ертөнц хүчээ авч хүн амын тэр дундаа хүүхэд залуучуудын дийлэнх хувь нь хамааралтай болжээ. Мэдээж хэрэг цахим ертөнц бол сурч хөгжих, олж мэдэх үйл явцын тухайд бол зайлшгүй хэрэгцээтэй боловч энд “Зөв зохистой хэрэглээ” гэдэг тодорхойлолт юу юунаас илүү үгүйлэгдэж байгаа нь илт байна. Тэр тусмаа Монголын хувьд бага насны болон насанд хүрээгүй 200 мянган хүүхдүүд цахим ертөнцөд нэвтрэхэд тавигдах хяналт шалгалт маш сул, бараг байхгүй гэж хэлэхэд буруутахгүй юм. Бидний хувьд энэ нь нэг төрлийн шинэ гэмт хэрэг бөгөөд маш олон уламжлалт гэмт хэргүүд “Зүсээ хувирган” цахим ертөнцөд үйлдэгддэг болсон юм. Хүн худалдаалах гэмт хэрэг ч мөн адил энэ замыг тойрсонгүй.

Хүн худалдаалах гэмт хэрэг нь нийгэм дээр амьдарч буй хүн бүрт шууд хамааралтай, аюултай гэмт хэрэг бөгөөд түүний хохирогчдын дийлэнхи нь бодит мэдээлэл, сэрэмжлүүлэг хомс байдгийн улмаас хууран мэхлэгдэж бусдад худалдаалагддаг юм. Харин ихэнхи хүмүүс “Хар машин ирээд хулгайлж явдаг” хэмээн эндүүрдэг байна. Иймээс бодит мэдээлэл, сэрэмжлүүлгийг нийгмийн бүх давхаргын хүмүүст түгээх ажил нь “Хүний наймааны” эсрэг хийж болох хамгийн үр дүнтэй чухал тэмцэл юм. Харин уг гэмт хэрэг нь өөрөө онц ноцтой, зохион байгуулалттай, нууцаар үйлдэгддэг гэмт хэрэг учраас тэр болгон олны өмнө ил мэдээллээд байдаггүй энгийн иргэд, хүүхэд багачуудын хувьд тухайн гэмт хэрэгтэй холбоотой мэдээ, мэдээллийг хүлээж авахаас зайлсхийж, айж эмээх хандлагатай байдаг.

Энэхүү төсөл нь 10 ба түүнээс дээш жилийн хугацаанд бодит нөлөө үр дүнг төлөвлөсөн, Монгол Үндэсний Баатар болох Лантуу хүүг олонд таниулж, хүүхдэд хүүхдийн хэлээр, хүмүүстэй энгийн хэлээр ярилцахын тулд “Хүүхдийн баатрын” дүрийг шинээр бүтээн бага насны хүүхдүүдийг гол зорилтот бүлгээ болгон улмаар нийгмийн бүх давхаргын хүмүүст хүн худалдаалах гэмт хэргээс өөрийгөө урьдчилан сэргийлэх мэдлэг, мэдээллийг шууд бус хялбар хэлбэрээр төлөвлөгөөтэй, шат дараалалтай хүргэх зорилготой юм.

Лантуу хүү төсөл нь 2014 оны 9 сараас хэрэгжиж эхлэсэн. Тус төслийн хүрээнд одоогоор хүүхдийг цахим ертөнцийн зохистой хэрэглээнд сургаж, түүний учруулж болох аюул, үр дагавар, хор хөнөөлийг энгийн, хялбар хэлбэрээр олонд таниулахаар "Лантуу хүүгийн сургамж" нэртэй 3 цуврал комик номыг гаргаад байгаа юм. /Комикс цэснээс уншина уу/ Лантуу хүүгийн сургамж нь хүчирхийлэл, хүний наймаа гэдэг үгийг огт хэрэглэхгүйгээр хүүхдүүдэд сэрэмжлүүлэг мэдээллийг таниулдаг учраас үр дүнгээ сайн өгсөн. Мөн эцэг эхчүүдийн хувьд сошиал ертөнцөд хэтэрхий хамааралтай болсон, бүх хувийн мэдээллээ олонд ил байлгадаг хүүхдүүдээ зохистой хэрэглээнд сургахад бэлэн сурах бичиг бүтээгдсэнд олзуурхаж байв. Анхны хэвлэлтийг 1000 тоогоор хэвлэж Ерөнхий боловсролын сургууль, асрамжийн газар, хорих анги, хөдөө орон нутгуудад хандиваар хүргэсэн бөгөөд хотын төвийн номын дэлгүүрүүдэд өөрийн өртөг болох 3000 төгрөгөөр худалдаалсан. Нэг комик ном зарагдвал дараагийн номны хэвлэлтийн зардлаа санхүүжүүлнэ гэсэн зорилготой байсан боловч тэр хэмжээнд зарагдаж чадаагүй 80% нь хандиваар тараагдсан юм.

Лантуу хүү Application “Лантуу хүүгийн сургамж” 1 болох цахим ертөнцийн зохистой хэрэглээг хүүхэд, хүмүүст таниулж улмаар хүний наймаанаас урьдчилан сэргийлэх зорилготой комик номыг үнэ төлбөргүй болгон Playstore дээр байрлуулсан нь дэлхийн өнцөг булан бүрт амьдарч буй Монгол хүүхдийг хамгаалах ажилд том дэвшил болсон. Бага наснаасаа Ipad, ухаалаг гар утсанд донтох хандлагатай болсон хүүхдүүдээ хэрхэн зохистой хэрэглээнд сургахыг мэдэхгүй байгаа эцэг эхчүүдэд сайн сурах бичиг болж байгаа юм.

Лантуу хүүгийн дуу “Лантуу хүүгий байшин” нэртэй мэндэлсэн. Энэ дуу бол хүүхдийн хүчирхийллийн эсрэг Лантуу хүүтэй хамтдаа тэмцэцгээе гэж уриалсан дуу юм. Дуу хөгжим бол хүүхдэд нөлөөлөх бас нэгэн үр дүнтэй арга билээ.

Лантуу хүүгийн байшин Монгол улсын хэмжээнд эрх нь зөрчигдсөн, зөрчигдөж байгаа маш олон хүүхэд байдаг, байсаар ч ирсэн юм. Цахим ертөнцийн хөгжил, ил тод байдлын нөлөөгөөр сүүлийн жилүүдэд энэ төрлийн хэргийг хүмүүс илүү ихээр мэдээлэх болсон нь гэнэт “Ихсээд” байгаа мэт ойлголтыг төрүүлж байна. Харин ихэнхи хүмүүсийн хувьд үүнийг яах ёстой, хэнд хамаатай, Төр болоод Төрийн бус ямар байгууллага нь шийдэх ёстойг мэдэхгүй төөрч яваа юм. Энэ бүхний шийдэл гүүр болох зорилготойгооор Лантуун дохио ТББ “Лантуу хүүгийн байшин” хүүхэд хамгааллын холбон зуучлах төвийг 2015-2016 онд ажиллуулсан. Лантуу хүүгийн байшин нь хүүхэд хамгааллын чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг Төрийн болон Төрийн бус байгууллагатай өөрсдийнх нь чиг үүргийн дагуу санамж бичиг, гэрээ байгуулан эрх нь зөрчигдсөн хүүхдэд анхны тусламж, үнэлгээ, сэтгэл зүйн үйлчилгээ, хуулийн зөвлөгөө өгөн ямар үйлчилгээ хэрэгтэй байгааг тодорхойлон хамаарах байгууллага руу холбон зуучлаж, эргээд хяналт тавих үйл ажиллагааг явуулсан.

Лантуу хүү вебсайт Орчин үед бага насны хүүхдүүд хүртэл интернэт вэб сайтыг чадварлаг ашиглан түүнээс мэдээлэл авч чаддаг болжээ. Лантуу хүүгийн байшингаар дамжуулан хүргэхийг зорьж байгаа үйлчилгээг заавал биеэрээ хүрж ирэхгүй ч өөрсдөө мэдээлэл аваад холбогдож болох системийг бүрдүүлэхийн тулд Lantuu.mn сайт-ыг ажиллуулан доторхи зураг, дизайн, үг, танилцуулгыг хүүхдийн сэтгэхүйд тааруулж хялбар шийдэж өглөө. Ингэснээр хүүхдийн утас, эмнэлэг цагдаа, хорооны үйлчилгээ гэх мэт олон үйлчилгээний талаархи мэдээллийг хүүхэд өөрөө олж авах боломжтой болж байна. Түүнээс гадна PlayStore дээрхи Лантуу хүү Application-р дамжуулан WebSite-д шууд холбогдох боломжтой болсон.